Radio Nowhere
Νύν & Αήρ
Λίγα λόγια για εμένα
... λίγα και καλά
(διαβάστε περισσότερα)
Ανθολόγιον
Σύνδεσμοι


Εργαλεία ανίχνευσης ανοησίας
867 αναγνώστες

 

 

Πολλες φορες οντας θεατες σε μια συζητηση ανταλλαγης επιχειρηματων διαπιστωνουμε οτι το επιπεδο εχει πεσει. Οταν δεν περνα απαρατηρητο το νιωθουμε σαν μια μικρη ενοχληση οταν διαισθανομαστε μια αδυναμια των συζητητων να συνταξουν αποδεικτικο λογο και αλλοτε σαν εντονη δυσαρεσκεια οταν βλεπουμε καθαρα οτι υποτιμαται η νοημοσυνη μας η' οτι οι διαξιφιζομενοι σκοπευουν σε κατωτερα ενστικτα μας, φοβικα μας συνδρομα, παγιωμενες αλλα αναποδεικτες πεποιθησεις. Εκεινη τη στιγμη μπορουμε να διακρινουμε τη χρηση εκ μερους των διαφορων τεχνασματων που σκοπο μεν εχουν να πεταξουν στα σχοινια τον αντιπαλο απ'την αλλη ομως δεν ενεχουν κανενα αποδεικτικο βαρος. Α, για να μην βαλουμε τον εαυτο μας στο ρολο μονο του αθωου θεατη πρεπει να το πουμε οτι οι τεχνικες αυτες χρησιμοποιουνται κατα κορον και απο εμας τους ιδιους οποτε τα βρισκουμε σκουρα με το συνομιλητη μας ειτε απο μιαν αδυναμια υποστηριξης  των πιστευω μας. Ακολουθουν κατα τυχαια σειρα δολιοτητας και σοφιστειας
 
1. Επιθεση σε αυτον που επιχειρηματολογει και οχι στο επιχειρημα.
 
Παραδειγμα: Ο κ. Γεωργιου ειναι γνωστος κομμουνιστης/εθνικιστης/κερδοσκοπος και ετσι οι αποψεις του για το ασφαλιστικο/το Μακεδονικο/την φορολογια των επιχειρησεων δεν μπορουν να ληφθουν σοβαρα υπ'οψιν.
 
Πολλες φορες ειναι αποτελεσματικο διοτι επιτυγχανει να συσπειρωσει ατομα των συγγενικων μας ιδεολογιων οι οποιοι θα βλεπουν στη συνεχεια τον κ. Γεωργιου σαν εναν "αθλιο" κομμουνιστη/εθνικιστη/κερδοσκοπο που απλως προπαγανδιζει την ιδεολογια του. Ειναι μια φασιστικη τεχνικη του σοφιστικου λογου διοτι ουσιαστικα ακυρωνει την ιδια τη διαλογικη διαδικασια επικεντρωνοντας στο προσωπο και οχι στην ιδεα. Ειναι πολυ ευκολο να εντοπιστει γιατι ειναι μια ευθεια επιθεση στην προσωπικοτητα του συνομιλητη θελοντας με το αυτο το απολυτο "επιχειρημα" να τον κατανικησει συνολικα και αμετακλητα. Δειχνει δε ιδιαιτερα χαμηλο επιπεδο αποδεικτικων δυνατοτητων.
 
2. Επιχειρημα απο μια αυθεντια
 
Παραδειγμα: Ο κ. Μπους πρεπει να εκλεγει διοτι γνωριζει καλυτερα το προβλημα της τρομοκρατιας.
 
Δεν εξεταζονται συγκεκριμενες ικανοτητες/σχεδια του υποψηφιου σχετικα με το αντικειμενο που καλειται να υπηρετησει αλλα μια γενικη ικανοτητα που φαινεται να κατεχει επειδη οριζεται σαν αυθεντια σ'ενα συγκεκριμενο χωρο. Ειναι το αντιθετο του τεχνασματος 1 διοτι επιχειρει να συσπειρωσει τους ομοιδεατες με θετικο αυτη τη φορα κριτηριο (Δειτε πως το 1 αντιστρεφεται οταν οι λεξεις "δεν μπορουν" αντικαθιστανται με το "πρεπει").  Περναει συχνα απαρατηρητο γιατι οπως ειπαμε εχει μια θετκη αυρα που παρασυρει τον ακροατη σε μια κατασταση εμπιστοσυνης και εκουσιας υποταγης. Ιδιαιτερα συχνο σε περιβαλον Χρηματιστηριουεφοσον την ταδε μετοχη προτεινει ο ταδε Χρηματιστης/εφημεριδα/αναλυτης/γνωστος ας την αγορασουμε κι εμεις. Αυτοι ξερουν καλυτερα.
 
Διαπιστωνεται μια παραιτηση απο την κριτικη, αφεση σε αλλους να κρινουν για πραγματα που μας αφορουν.
 
3. Επιχειρημα απο αντιξοες συνθηκες
 
ΠαραδειγμαΕφοσον οι κοινωνιες ειναι ασταθεις γεματες απο ατιθασευτες επιθυμιες και παθη χρειαζονται να ζουν μεσα στο φοβο/καταπιεση/αγνοια/αποδοχη της αυθεντικοτητας (δες β).
 
Δεν εξεταζεται ουτε ερευναται η αρχη αυτων των επιθυμιων, η πιθανη θετικη χρησιμοποιηση τους, η καλιεργεια τους μεσω της παιδειας. Εφοσον υπαρχει εντονο το προβλημα η αμεση αυτη λυση ειναι επιτακτικη.
 
4. Επικληση στην αγνοια - ο ισχυρισμος που δεν εχει αποδειχτει λανθασμενος πρεπει να ειναι σωστος
 
ΠαραδειγμαΔεν υπαρχουν αποδειξεις οτι τα UFO δεν επισκεφτηκαν τη Γη, αρα τα UFO υπαρχουν.
 
Διακρινουμε εδω μια ανυπομονησια εναντι μιας διατηρουμενης αμφιβολιας που μας ωθει προς την περισσοτερο επιθυμητη κατασταση. Ενω ειναι απλα λογικο οτι η απουσια των αποδειξεων δεν σημαινει την αποδειξη της απουσιας.
 
5. Ασυνεπεια
 
Παραδειγμα: Στην Αμερικη θεσπιζονται δρακοντια μετρα κατα του καπνισματος αλλα ειναι απο τις λιγες χωρες που δεν εχουν υπογραψει τη Συθηκη του Κυοτο για το περιβαλλον επειδη "ο κινδυνος δεν εχει αποδειχτει"
 
η' Πιστοι που ειρωνευονται το οραμα για τον παραδεισο μιας αλλης θρησκειας παραβλεποντας τις γραφικοτητες του δικου τους παραδεισου
 
η' Λειτουργοι της Θρησκειας με κηρυγματα μισαλοδοξιας εναντιον αλλων Θρησκειων η' Εθνων.
 
Βεβαια ολλων μας η ζωη διακρινεται απο μια ασυνεπεια λογων και εργων, που γινεται και ασυνεπεια λογων οταν πολλες φορες προσπαθουμε να υποστηριξουμε τα εργα μας. Θα ελεγα οτι η ασυνεπεια δεν ειναι τοσο "εργαλειο" οσο τα αλλα αναφερθεντα, παρα ενδειξη της επιχειρηματολογικης αδυναμιας και της συνολικης γνωστικης και ηθικης καταρτισης. Ειναι καλο να αναγνωριζεται αμεσα διοτι ετσι η Θεωρητικη του σοφιστη αυτουποσκαπτεται.
 
6. Μη λογικη ακολουθια
 
Παραδειγμα: Η υποθεση Χ ειναι παρηγορητικη αρα η υποθεση Χ ειναι αληθης
 
(το παρηγορητικο περιεχομενο μιας πιστης δεν αυξανει την αληθοτιμη της)
 
Πληθος ανακολουθιων εντοπιζεται σε δογματικα συστηματα. Εκει που εντοπιζεται το λογικο κενο ερχεται να το καλυψει το δογμα. Η ερωτηση εχει «απαντηθει» χωρις να εχει απαντηθει. Η προταση εισβαλει στο θυμικο του ακροατη και επιζητα να αφυπνισει μια εμφυτευμενη αταβιστικη εγγραφη.
 
«Η βοηθεια του Θεου στον πολεμο επειδη ειμαστε οι πιστοι του», ο εχθρος πιστευει το ιδιο, μηπως πρεπει να να αθροισθουν οι πιστοι της καθε πλευρας για να παρει ο Θεος τις αποφασεις του?
 
7. Συνδεση δυο καταστασεων μεσω χρονικης ακολουθιας
 
Παραδειγμα: Η κατρακυλα της Παιδειας αρχισε με την καταργηση της ποδιας/του πολυτονικου/των Θρησκευτικων κ.τ.λ.
 
Το αιτημα γιατη συνδεση αυτων των δυο ειναι αυθαιρετο κι ευσεβης ποθος, απευθυνεται δε θα λεγαμε σε αυτους που ηδη εχουν πιστεψει η’ επιθυμουν διακαως να κανουν μια συνδεση μεταξυ αυτου που απεχθανονται/πολεμουν με καποιο αλλο παρατηρησιμο φαινομενο. Χρησιμοποιειται περισοτερο σαν εργαλειο συσπειρωσης παρα σαν αποδεικτικη οδος.
 
8. Ερωτηση χωρις νοημα
 
Παραδειγμα: Μα πως μπορει να μην υπαρχει Παραδεισος και Κολαση εφοσον υπαρχει το «κακο» και το «καλο» στον κοσμο?
 
Μα πως θα δικαιωθουν οι αδικημενοι αυτης της ζωης εαν δεν υπαρχει Μετενσαρκωση?
 
Ο σοφιστης επιχειρει να μεταδωσει την πιστη του σε κατι το παραλογο/μεταφυσικο/μη αποδεικτεο μεσω καποιου αλλου ηθικου/κοινωνικου προβληματος. Η μεταφορα που επιχειρειται εχει σκοπο το μπλοκαρισμα του αντιπαλου σε πεδιο εξωεπιστημονικο, εκει οπου λογικα συστηματα δεν εχουν εφαρμογη.
 
Εδω ανηκει και το γνωστο (ειρωνικο) επιχειρημα απο την πλευρα των Σκεπτικιστων: Εαν ο Θεος ειναι παντοδυναμος μπορει να φτιαξει μια πετρα τοσο βαρια που να μην μπορει να τη σηκωσει?
9. Αποκλεισμος του τριτου η' λαθος διχοτομηση
 
Παραδειγμα: Ειτε αγαπας την πατριδα σου ειτε την μισεις,
 θα προσθετα: ειτε δεν με εχει απασχολησει το θεμα, ειτε εχω αλλες προτεραιοτητες προς το παρον, ειτε η πατριδα μου δεν διατρεχει κανενα κινδυνο προς το παρον για να φερω τα αισθηματα μου προς αυτην στην επιφανεια, ειτε την αγαπαω αλλα μ'ενα τροπο οχι τοσο κραυγαλεο οσο θα ηθελες, ειτε γιατι πρεπει να μου βαζεις ενα τετοιο ακραιο διλλημα για να υποστηριξεις την αποψη σου η οποια αποψη σου αυθαιρετα θεωρεις οτι συνδεεται με κατι τοσο θεμελιωδες, ειτε...ειτε...ειτε...
 Υπαρχει κρυμμενη μια υποκειμενικη συνδεση μεταξυ μιας θεσεως με μια μεγαλυτερη/θεμελιωδεστερη, ενας λογικος εκβιασμος που αποκλειει μια τεραστια περιοχη σχεσεων, οι οποιες ειναι και οι πιο πιθανες να υπαρχουν καθως στην ανθρωπινη φυση/νοηση κινουμαστε μεσα σ’ενα φασμα δυναμικων αντιληψεων και οχι μεσα σ’ενα στατικο διπολο.
 
Παρολο που για να περιγραψουμε ενα εκκρεμες χρειαζομαστε τα ακραια σημεια της τροχιας του υπαρχει μια απειρια σημειων ενδιαμεσα.
 Ειναι μια εξαιρετικα δολια τεχνικη καθως σκοπευει να φερει τον ακροατη σε δυσχερη θεση αμυνας, μεσα απο την λογικη του ασπρου-μαυρου υποθετοντας εκ των προτερων οτι η μια μονο θεση ειναι η σωστη, αυτη οφειλουμε να παρουμε, με αυτην συμβαδιζει η δικη μας θεωρηση, ενω η αλλη ειναι ιδιατερα φορτισμενη με αρνητικοτητα.
 
 Δειτε διαφορα διπολα και τα διλληματα που εκφραζουν:
Πιστος/απιστος, μα ειμαι απιστος επειδη δεν πιστευω στην προσωπικη σου ερμηνεια? Και εσυ εισαι απιστος σε καποιο αλλο πλαισιο αναφορας (εκπληκτικη ειναι η παρατηρηση του Dawkins: Ολοι ειμαστε αθεοι για τους περισσοτερους απο τους θεους που κατα καιρους πιστευαν οι ανθρωποι, απλως καποιοι απο εμας ειναι αθεοι για εναν ακομα).
 
Δημοκρατης/αντιδημοκρατης, ο καθενας σφετεριζεται αυτο το τιτλο με ιδιαιτερη ευκολια, χρησιμοποιειται επομενως για να δειξει καποια ιδεολογικη ανωτεροτητα που ειναι κατανοητη και αποδεκτη μονο σε οσους ηδη ανηκουν στην ομαδα (οχι οτι δεν υπαρχει ο διαχωρισμος, η χρηση του κατα το δοκουν ειναι που ελεγχεται) .
 Αναπτυξη/οικολογια, γιατι οχι και τα δυο?
Λα’ι’κος/αντιλα’ι’κος, αποσιωπωντας οτι κατι που φαινεται λα’ι’κο σημερα μπορει να αποδειχτει αντιλα’ι’κο στο μελλον (παρενθεση οπως ανωτερω).
Ακραια εκφραση αυτης της τεχνικης εχουμε σε ολοκληρωτικα η’ φονταμεταλιστικα συστηματα, εκει που η συσπειρωση, η υποταγη επιτυγχανεται μεσω του εξομβελισμου του διαφορετικου σε «διαβολικες» περιοχες. Για να «εισαι» πρεπει να «ανηκεις».
 
Βεβαια δεν συνανταμε αυτη τη διχοτομηση μονο σε μεγαλα συστηματα αλλα και στο πεδιο καθημερινων αποφασεων, οπου παρουσιαζονται μονο δυο εναλλακτικες λυσεις ενω αλλες ενδιαμεσες αποκρυπτονται. Για να τονιστει δε η υπερισχυσης της προτεινομενης λυσης, προτεινεται πολλες φορες ως εναλλακτικη ειτε μια κραυγαλεα λαθος ειτε μια που μπορει να διερμηνευθει ευκολα ως στερουμενη πρακτικοτητας.
10. Συγχυση στον συσχετισμο και στην αιτιολογηση
Παραδειγμα: Μια ερευνα δειχνει οτι περισσοτεροι πτυχιουχοι ειναι ομοφυλλοφιλοι απ'οτι εκεινοι που εχουν χαμηλοτερη μορφωση. Αρα η μορφωση κανει τους αντρες γκει.
Ενα αυθαιρετο συμπερασμα εκμαιευεται απο καποιο στατιστικο στοιχειο η' καποια αποδεκτη ερμηνεια αλλου ομως φαινομενου. Τα διαφορετικα φαινομενα συγχεονται, οποτε συγχεονται και οι αιτιολογησεις τους. Στο ανωτερω παραδειγμα χονδροειδως αποδιδεται καποιο αιτιο σε καποια παρατηρηση λογω αδυναμιας αλλης επιστημονικης συσχετισης, λογω δολου ειτε λογω νοητικης πενιας που διακρινει μονο τα προφανη και τα κατονομαζει ως δεδομενα.
Λαθος συσχετισμος μπορει επισης να γινει οταν το στατιστικο δειγμα εχει επιλεγει λαθος, παλι ειτε λογω δολου ειτε επιστημονικης ανεπαρκειας. Παραδειγμα ειναι να επιχειρηθει να βγει συμπερασμα για τις μουσικες προτιμησεις μιας κοινοτητας ρωτωντας τους θεατες ενος ποδοσφαιρικου αγωνα η' τους προσερχομενους σε μια ροκ συναυλια.
Ειναι χονδροειδες λαθος π.χ. η προσπαθεια σφυγμομετρησης για το θεμα των ταυτοτητων σε εκκλησιασμα πιστων.
Εδω επισης ανηκει και η στρεβλη μετρηση δημοφιλιας τηλεοπτικων προγραμματων εφοσον ορισμενες ωρες της ημερας το τηλεοπτικο κοινο αποτελειται απο συγκεκριμενες ομαδες και η τυχαιοτητα του δεν ειναι εξασφαλισμενη.
Η λαθος συσχετιση μπορει να γινει και απο την μεγαλη επιθυμια του ερμηνευοντος για δεδομενο συμπερασμα. Η προσωπικη θεληση προφανως δεν πρεπει να επεισερχεται.
Απευθυνεται σε ευπιστους η' σε κοινο που ηδη γνωριζουμε τις πεποιθησεις του σε μεγαλο βαθμο και επομενως δεν εχουν καμια διαθεση να μπουν στο κοπο για περαιτερω εξεταση.
11. Ο αχυρανθρωπος, γελοιοποιηση μιας θεσης ετσι ωστε να γινει πιο ευαλωτη.
Παραδειγμα: Οι επιστημονες πιστευουν οτι τα εμβια οντα συντιθεται τυχαια.
Εδω προβαλεται το παραλογο μιας θεσεως απο αποκρυψη αλλων δεδομενων η' λαθος κατανοηση των υπαρχοντων που εχει στοχο την παρουσιαση του ως α-νοητου.
Καποιος που διαθετει ιδιαιτερη γραφικοτητα αναλαμβανει το ρολο να αποδυναμωσει ενα επιχειρημα υπερτονιζοντας καποια στοιχεια και μην αναφερομενος σε αλλα, ειτε ασχολουμενος με μη ουσιαστικες πλευρες ενος ζητηματος αλλα ασχολουμενος με αλλες που ξερει οτι "γαργαλουν" την κοινη γνωμη. π.χ. δεν μπορει να κριθει μια θεση απο τα σωματικα χαρακτηριστικα αυτου που την υποστηριζει η' το στερεοτυπο του τρελλου επιστημονα που τοσο εχει βλαψει την εικονα της επιστημης στο πλατυ κοινο.
Το συγκεκριμενο εργαλειο γνωριζει ιδιαιτερη ανθιση στο νεωτερο τηλεοπτικο μας πολιτισμο, εκει που απαθεις ειμαστε ευαλωτοι σε οτιδηποτε εντυπωσιακο η' διασκεδαστικο.
Εδω πρεπει να τονιστει η ιδιαιτερη σημασια της σατιρας οταν προερχεται απο καλλιτεχνη ηδη ενταγμενου η' καποιου που δεν νιωθει την ιδιαιτερη δυναμη που διαθετει απεναντι στο ευρυ κοινο. Οποιαδηποτε θεση μπορει να παρουσιαστει γελοιοποιημενη δικαιως η' αδικως. Θα τονισουμε οτι η ποιοτητα της σατιρας ειναι αυτη που δικαιωνει και τον ρολο της.
12. Απωθημενες αποδειξεις η΄μισες αληθειες
Παραδειγμα: οπως παρουσιατηκε απο τις ΗΠΑ η αναγκη για την εισβολη στο Ιρακ.
Παρουσιαζεται η μια αποδεικτικη πλευρα τεχνηεντως μεγενθυμενη και αποκρυπτονται αλλες πιθανες συνεπειες της πραξης.
Παρουσιαζονται μονο τα "υπερ" και οχι τα "κατα". Εδω εχουμε να πουμε οτι η αντιπολιτευομενη πλευρα εχει το λογο να παρουσιασει τα "κατα" αλλα και παλι πρεπει να πρυτανευει η μετριοπαθεια.
Τεχνιτες της ρητορικης διακινδυνευουν την ακροβασια να κινηθουν πολυ λεπτα αναφεροντας και τα δυο καθοδηγωντας ομως προς την πλευρα που επιθυμουν καλλυμμενοι ομως απο ενα μανδυα αντικειμενικοτητας.
Ειναι αναγκαια η εξεταση ολων των υποθεσεων, μεσω απλων ερωτησεων "τι μπορει να γινει εαν γινει αυτο" ειναι πιθανον να καταληξουμε σε ενα μη επιθυμητο συμπερασμα και να απορριψουμε μια προταση.

13. Η πρωτη εντυπωση
Η υποθεση διατυπωνεται στην εισαγωγη της πολυ δυναμικα και εντονα εχοντας σκοπο να κερδισει την σημαντικοτερη μαχη της: την πρωτη καλη εντυπωση.
Ειναι ελκυστικο να αρκειται κανεις στην πρωτη εξηγηση που του ερχεται στο μυαλο, μαλιστα εχει παρατηρηθει οτι αγκιστρωνεται απο αυτη και η αποδεικτικη διαδικασια διαστρεφεται. Ψαχνει μονο τους λογους που την υποστηριζουν για να εδραιωσει την διαμορφουμενη πεποιθηση αλλα και να αυτοεπιβεβαιωθει που μαντεψε το σωστο τοσο γρηγορα. Δεν ειναι σωστο να κολλαμε σε μια υποθεση απλως και μονο επειδη την καναμε εμεις. Δεν ειναι παρα ενας ενδιαμεσος σταθμος στην επιδιωξη της γνωσης. Αυτο ειναι ενα προβλημα που επηρεαζει ενορκους σε δικες. Μερικοι ενορκοι αποφασιζουν πολυ νωρις και επειτα υποστηριζουν το μαρτυρα που φαινεται οτι στηριζει την αρχικη τους εντυπωση και απορριπτουν τον αντιθετο μαρτυρα.
Η παγιδα της πρωτης εντυπωσης εαν στηθει καλα ειναι δυσκολο να την αποφυγουμε καθως ενισχυεται απο ψυχολογικο μηχανισμο ναρκισσιστικης υφης, ειναι σαν να πρεπει να παραδεχτουμε οτι καναμε λαθος. Μας αρεσει να πιστευουμε οτι η διαισθηση μας δουλευει, οτι το ενστικτο μας ειναι ανεπτυγμενο, αισθανομαστε προικισμενοι. Ποσο μας αρεσει η φραση "εγω το ειχα πει απο την πρωτη στιγμη", ξεχνωντας πολυ βολικα ποσα απο τα πραγματα που εχουμε πει την πρωτη στιγμη εχουν αποδειχτει λαθος. Η αποδεικτικη διαδικασια πρεπει να παρακολουθειται με τον ιδιο τροπο απο την αρχη ως το τελος της. Εαν το τελευταιο η' ενα ενδιαμεσο επιχειρημα ειναι σαθρο τοτε ολοκληρος ο συλλογισμος "μπαζει".

14. Επαναληψη λεξεων κλειδιων
Λεξεις/χαρακτηρισμοι κομβικης σημασιας επαναλαμβανονται με σκοπο την εν-τυπωση τους. Μετα απο λιγο θα θεωρουνται δεδομενες. Ο αντιπαλος περιγραφεται με τον ιδιο χαρακτηρισμο ετσι ωστε καθε αναφορα του ονοματος του αυτοματα επαναφερει στο σκεπτικο παρον και το χαρακτηρισμο του ακομα και εαν αυτος δεν ειπωθει. Η χαραξη του στο μαζικο ασυνειδητο εχει γινει και δουλευει διαβρωτικα. Εαν ο χαρακτηρισμος που αποδιδεται ειναι ιδιαιτερα μειωτικος τοτε το ρολο της διασπορας αναλαμβανει μια "πεμπτη φαλαγγα" και οχι ο κυριος εκφραστης της θεσης, ο ηγετης. Καποιες κιτρινες φυλλαδες, καποιοι ακολουθουντες ηδη καταχωρημενοι ως ακραιοι αναλαμβανουν το ρολο να διασπειρουν τον ακραιο χαρακτηρισμο ετσι ωστε να μην καταγραφει ο ιδιος ο ηγετης ως λασπολογος η' συκοφαντης. Η μεθοδος αυτη ειναι ιδιαιτερα χρησιμοποιουμενη στην Ελληνικη πολιτικη σκηνη και διαφοροι χαρακτηρισμοι που κανονικα θα πρεπε να ειναι αντικειμενο ιστορικης ερευνας πριν αποδοθουν εχουν ηδη λιγο ως πολλοι εν-τυπωθει στο εθνικο μας ασυνειδητο. Ετσι για την ιστορια ξεχωριζω αναμεσα τους τον ιδιαιτερα δυναμικο, χρηστικο, λεπτοδουλεμενο στην εκφραση αλλα παντελως αστοχο και αδικο "αρχιερεας της διαπλοκης".

15. Πονηρες υπεκφυγες
Οταν κατι αποφευγεται να χαρακτηριστει αμεσα αλλα μονο μεσω ευφημισμων. Για μια επιχειρηση καταστολης "επιχειρηση αρετη", για εναν πολεμο "προφυλαξη των εθνικων συμφεροντων" κ.λ.π.
Ο Ταλε'ι'ρανδος εχει πει: "Μια σημαντικη τεχνη της πολιτικης ειναι να βρισκει νεα ονοματα για τους θεσμους, οι οποιοι με τα παλια ονοματα εχουν γινει αποκρουστικοι στο κοινο".
16. Ειδικη εκκληση (για να σωθει ενα θεωρημα σε βαθεια ρητορικη συγχυση)
 
Παραδειγμα: Πως ειναι δυνατον ενας ελεημων Θεος να καταδικαζει ανθρωπους σε αιωνια τιμωρια? Ειδικη εκκληση: Υπαρχει η ελευθερη βουληση και η θεια Προνοια για τους μετανοησαντες.
 
Πως ειναι δυνατον να θεωρουνται τα μωρα ως μη εξαγνισμενα μεχρι να βαπτιστουν? Ειδικη εκκληση: Το προπατορικο αμαρτημα ομως δινει την ευκαιρια της Θειας Χαριτος.
 
Ειναι ενα απο τα βασικα εργαλεια μισαλλοδοξων και πιστων. Η κριτικη σκεψη πρεπει να κανει στη μπαντα διοτι περνα ο οδοστρωτηρας του δογματος. "Πιστευω αρα καταννοω". Η ειδικη εκκληση βρισκεται στην καρδια της επιχειρηματολογιας του πιστου. Θα μπορουσα να πω και στην καρδια του ιδιου εαν δεν ειχα την εντυπωση οτι ειναι μια εμφυτευμενη εμμονη ιδεα στο μυαλο πλεον, σε μια περιοχη του μυαλου οπου υπαρχουν "απαγορευτικα" για οποιαδηποτε κριτικη σκεψη προσπαθει να παρεισφρησει.
 
17. Το να εκλιπαρεις για μια ερωτηση (οταν προυποθετουμε η' νομιζουμε οτι ξερουμε την απαντηση)

Παραδειγμα: Η προσευχη βοηθα την ιαση απο μια ασθενεια. Πως γινεται αυτο? Ενισχυει το ανοσοποιητικο συστημα του ασθενους.
 
Εδω προσπαθουμε να καθοδηγησουμε το συνομιλητη σε μια αλλη δικη μας δοξασια ταχα μου αποδεδειγμενη στατιστικα η' με μεγαλυτερη αιγλη η' απλως αδυνατο να εξιχνιαστει. Μπορει να ακολουθησει ενας κυκεωνας ερωταπαντησεων αλλα ο σκοπος εχει εμμεσα επιτευχθει. Η συζητηση μπορει να κατευθυνθει προς την πλευρα της στατιστικης, του επιπεδου σφαλματος κ.τ.λ. αλλα η ουσια δεν αγγιζεται.
 
18. Η συλλογη/αναφορα ευνοικων και μονο παρατηρησεων
 
Παραδειγμα: ενα κρατος που κομπαζει για τους υψηλους ρυθμους αναπτυξης και αποσιωπα το πραγματικο βιοτικο επιπεδο των κατοικων η' την εκτεταμενη μολυνση του περιβαλλοντος.
 
Μπορει να εχει πολυ καλα αποτελεσματα διοτι εαν οι ευνοικες παρατηρησεις ειναι αληθινες τοτε καταφερουμε ισχυρη νικη στον αντιπαλο. Οι αντιρρησεις του στυλ "ναι, αλλα δεν μας λετε τι καταστροφη εχει υποστει το περιβαλλον απο την ισχυρη σας αναπτυξη" μπορει ευκολα να αντιμετωπιστουν ειτε σαν εκτος θεματος ειτε εκμεταλευομενοι την αμεση παραδοχη στο επιχειρημα μας, π.χ. με νεα επιχειρηματα του στυλ "με την σταθερη μας αναπτυξη θα ερθει η ωρα να αντιμετωπισουμε κι'αυτο το προβλημα" η' "μα δεν σας καταλαβαινω? δεν θελετετην  αναπτυξη και την ευημερια του λαου μας?"
 
Τεχνασμα που χρησιμοποιειται κατα κορον απο τους πολιτικους μας οταν μετα απο ανιχνευση της κοινης γνωμης εντοπιζουν ποια ειναι τα δυνατα τους σημεια και τα τονιζουν σε καθε ευκαιρια.
 
19. Στατιστικη των μικρων αριθμων (συγγενες του ζ)
 
Παραδειγμα: Δεν ειχα πολυ χρονο να δω το Παρισι, προλαβα μονο μια ολιγολεπτη βολτα γυρω απο το σταθμο του Μετρο. Το ξερεις οτι οι Γαλλοι τρωνε μονο τηγανιτες πατατες?
 
η' Μα πως λενε οτι το ενα πεμπτο των ανθρωπων ειναι Κινεζοι? Απο τους δεκαδες γνωστους που εχω κανενας δεν ειναι Κινεζος.
 
Εαν δεν ειναι αστειο ειναι ενα εργαλειο πολυ αφελων η' καποιων που γνωριζουν οτι απευθυνονται σε πολυ αφελεις. Η ακαταμαχητη απαντηση σε αυτο το τεχνασμα ειναι : Sowhat? (ελληνιστι: και λοιπον?) Οι επιστημονες γνωριζουν πολυ καλα πως οι μικροι αριθμοι δεν λενε ποτε την αληθεια. Οταν το αναφερεται αυτο στο συνομιλητη σας εαν εχει χιουμορ μπορει να σας μιλησει για το "παραδοξο του σωρου" : 1,000,000,000,000,000 κοκοι αμμου μας κανουν ενα σωρο αμμου, οκ? Οκ. Τοτε και 1,000,000,000,000,000 - 1 κοκοι αμμου δεν μας κανουν ενα σωρο? βεβαια. 1,000,000,000,000,000 - 2? χμ, ναι. κ.ο.κ. ε, λοιπον οριστε 1 κοκος αμμου μας κανει ενα σωρο!
 

Σχετικά με το blog
Και ανατέλλει ο ήλιος, και δύει ο ήλιος.
Εκκλησιαστής Α, 5
Αναζήτηση
Προηγούμενα ’ρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις