Radio Nowhere
Νύν & Αήρ
Λίγα λόγια για εμένα
... λίγα και καλά
(διαβάστε περισσότερα)
Ανθολόγιον
Σύνδεσμοι


Ετυμολογία
2691 αναγνώστες
Σάββατο, 8 Αυγούστου 2009
05:06

Η ετυμολογια των λεξεων παντα με μαγευε.

ΟΙ λεξεις πανε πολυ βαθεια, ειναι η προσπαθεια εκφρασης εσωτερικων εικονων, συναισθηματων με τετοιο τροπο που αυτα και να μην προδιδονται αλλα και να γινουν κωδικας αποδεκτος και κατανοητος αναμεσα στους συντοπιτες σου. Η λεξεις ειναι σε ευθεια σχεση με το πιο μυστικο και πολυτιμο στοιχειο μεσα μας. Η δημιουργια τους και η χρηση τους ειναι πολυ κοντα στο να καταλαβεις τι ειναι αυτο που ζεις, πως το μεσα επικοινωνει με τον φυσικο κοσμο και αντιστροφα. Εαν δεν υπαρχει η λεξη, η φραση  δεν υπαρχει και η συνειδηση του βι.ωματος.

 

Καποιος λεξιλαγνος φιλος μου εστειλε στο μέιλ ετυμολογιες λεξεων.

Ως ασυνετος ρακοσυλλεκτης φυκιων και διαμαντιων τις παραθετω.

Καποιες απ' αυτες ισως σας δωσουν κι εσας μια εξαιρετικη στην ποιοτητα της χαρα, αναμικτη με ενα αλλο πολλα παρεξηγημενο ή κακομεταφρασμενο συναισθημα  περηφανιας. Ας ειναι ομως.

 

A

αγαθός<άγαν+θέω=λάμπω
αγαπάω<άγαν+αφάω=άπτομαι
αγαστός<άγαμαι=θαυμάζω
αγγαρεύω<άγγαρος=έφιππος'ταχυδρόμος
αγγείο<άγγος=δοχείον
αγελαίος<αγέλη=κοπάδι
αγελάς<αγέλη=κοπάδι
αγέλη<άγω=οδηγώ
άγημα<άγω
άγιος<άγος=ευλάβεια,μίασμα
αγκάλη<άγκος=κεκαμμένος'βραχίων
άγκυρα<αγκών
αγλαΐα<αγλαός=λαμπρός
αγνοώ<α+γιγνώσκω
αγνός<άγος
αγορά<αγείρω=συναθροίζω
άγος<άζομαι=σέβομαι,φοβούμαι
άγρα<άγω
άγριος<αγρός
αγριωπός<άγριος+ωψ
αγρός<άγω
αγύρτης<αγείρω=συναθροίζω
αγχίαλος<άγχι+άλς
αγχόνη<άγχω=στραγγαλίζω
αγωγή<άγω
αγωνία<άγω
αδαής<α+δαήναι=γιγνώσκειν
αδάμας<α+δαμάω=τιθασεύω
αδελφός<α=αθροιστικό+δελφύς=κοιλιά
άδης<α+ιδείν
αετός<αΐω=αντιλαμβάνομαι
αήρ<άημι=φυσώ
άθικτος<α+θιγγάνω=εγγίζω
άθλιος<αέθλιος<άεθλον,άθλον=βραβείον
αθώος<α+θωή=ποινή
αιγιαλός<αΐσσω(=ορμώ)+άλς
αιγίς<αίξ
αίθουσα<αίθω=αναφλέγω
αίλουρος<αιόλος(=ορμητικός)+ουρά
αίξ<αΐσσω(=πηδώ)
αιπόλος<αίξ+πολέω
αισθάνομαι<αΐω=ακούω
αιχμάλωτος<αιχμή+αλωτός=δυνάμενος'να'συλληφθεί
αιών<αιεί,αεί=πάντοτε
ακάματος<κάμνω=κουράζομαι
ακέραιος<α+κεράννυμι
ακραιφνής<ακέραιος+φαίνομαι
ακταιωρός<ακτή+ούρος=φύλαξ
ακτίς<άγω
αλαζών<άλη=περιπλάνηση
άλας<άλς
αλγεινός<άλγος=πόνος
άλγος<αλέγω=πονώ
Αλέξανδρος<αλέξω+ανήρ
αλήτης<αλάομαι=περιπλανώμαι
αλίμονο<αλί(σε)μένα
αλκή<αλέξω=αποκρούω
άλμα<άλλομαι=αναπηδώ
αμαζών<α+μαζός=μαστός
άμβων<αναβαίνω
αμείλικτος<α+μειλίσσω=χαροποιώ
άμεμπτος<α+μέμφομαι=κατακρίνω
αμπέχονο<αμφί+έχω
άμπωτη<ανα-πίνω
αμφικτιονία<αμφί+κτίζω
αμφορέας<αμφί-φορεύς
ανάθεμα<ανατίθημι
ανασκολοπίζω<ανά+σκόλοψ=πάσσαλος
άνεση<ανίημι=αναπέμπω
ανέφικτος<α+αφικνούμαι
ανήμερα<εν ημέρα
άνθρωπος<άνω+θρώσκω=πηδώ
αντάμα<εν τω άμα
αντάρα<αναταράζω
ανταρσία<αντί+άρσις (αίρω)
ανώγι<άνω+γαία
αξίνη<άγνυμι=θραύω
άπαξ<α=αθροιστικό+πήγνυμι=στερεώνω
απαρτία<από+άρτιος
άπειρος<α+πέρας
άπλετος<α+πίμπλημι =γεμίζω
άπληστος<α+πίμπλημι=γεμίζω
αποδιοπομπαίος<από+Διός+πομπή
αποστασία<αφίσταμαι=απομακρύνομαι
αποφράδα<από+φράζω
απόχη<υπ-έχω
αργαλειός<εργαλείον
άργυρος<αργός=λευκός
άρδην<αίρω
αρετή<αραρίσκω=συναρμόζω
άρμα<άρω(αίρω)
αρουραίος<άρουρα=γη
άρρητος<α+λέγω
άρρωστος<α+ρώννυμι=δυναμώνω
αρτηρία<αίρω
αρωγή<αρήγω=βοηθώ
ασελγής<α+θέλγω=γοητεύω
άσθμα<άω=φυσάω
αστακός<οστούν
αστείος<άστυ
αστραπή<αστήρ
άσωτος<α+σώζω
ατμός<άημι=φυσώ
ατόφυος<αυτοφυής
Αττική<ακτή
αυθάδης<αυτός+ήδομαι
αυλή<άημι=φυσώ
αυτόμολος<αυτός+μολείν(βλώσκω)=έρχομαι
αυτόπτης<αυτός+οράω
αυτόφωρος<αυτός+φωρ=κλέπτης
αφασία<α+φημί
αφηνιάζω<από+ηνία
αχανής<α+χάσκω=ανοίγω
αψίκορος<άπτω+κόρος
αψίς<άπτω
Β
βακτηρία<βαίνω
βαλβίς<βαίνω
βάναυσος<βαύνος+αύω=ξηραίνω
βάρβαρος<βαρβαρ(ηχοποίητη λέξη)
βασιλεύς<βαίνω+λευς=λαός
βδελυρός<βδέω=πέρδομαι
βέβαιος<βαίνω
βέλος<βάλλω
βοηθός>βοή+θέω=τρέχω
βορά<βιβρώσκω
βουκόλος<βους+κέλλω=ελαύνω
βουλιμία<βους+λιμός
βυρσοδέψης<βύρσα+δέψω(δέφω=κατεργάζομαι)
βωμολόχος<βωμός+λοχάω=ενεδρεύω
βωμός<βαίνω
Γ
γαμψός<κάμπτω
γενεά<γενέσθαι
γενναίος<γέννα
γένος<γενέσθαι
γη<γίγνομαι
γλαφυρός<γλάφω=κοιλαίνω
γνήσιος<γένος
γόης<γοάω=στενάζω
γονεύς<γιγνομαι
γουρούνι<γρώνα
γύφτος<Αιγύπτιος
Δ
δαίμων<δαίω=διαιρώ
δάκος<δάκνω
δάκρυ<δάκνω
δαπάνη<δάπτω=κατατρώγω
δασμός<δαίω
δάσος<δασύς
δειλός<δείδω=φοβούμαι
δεινός<δέος
δεξαμενή<δέχομαι
δεξιός<δέχομαι
δέος<δείδω=φοβούμαι
δεσπότης<δέμω(=κτίζω)+πότις,πόσις=κύρης
δήμος<δαίω =διαιρώ
δίαιτα<διά+αίσα=μοίρα
διαμπερής<διά+ανά+πείρω=τρυπώ
δίδυμος<δύο
διηνεκής<διήνεγκα(διαφέρω)
δίκη<δείκνυμι
δίπτυχος<δύο+πτύσσω=διπλώνω
δίσκος<δίκω=ρίπτω
δόγμα<δοκέω
δόκιμος<δέχομαι
δούλος<δέω=δένω
δραξ<δράττομαι=φουχτώνω
δραπέτης<διδράσκω+πέτομαι
δραχμή<δράττομαι=φουχτώνω
δρομεύς<δραμείν(τρέχω)
δώρον<δίδωμι
Ε
εγκαίνια<εν+καινός
έγκυος<εν+κύω=είμαι έγγυος
έδαφος<έζομαι=κάθημαι
έδρα<έζομαι=κάθημαι
ειλικρινής<είλη(=φως,θερμότης'ηλίου)+κρίνω
ειρήνη<είρω=συνδέω,λέγω
έκαστος<εκάς τις
εκμαγείον<εκ+μάσσω=ζυμώνω
Ελένη<αλίσκω
Ελλάς<σέλας=φως
ένεσις<ενίημι=ρίχνω μέσα
έντερον<εντός
έντομον<εν+τέμνω
εξίτηλος<εξιέναι
εξώλης<εκ+όλλυμι
εξωμότης<εκ+όμνυμι
έπηλυς<επήλυθον(επέρχομαι)
επήρεια<επί+αρειή=απειλή
επίνειον<επί+ναυς
επόπτης<επόψομαι
ερευνώ<ερέω=ερωτώ
ερμηνεύω<Ερμής
εσμός<ίημι,έζομαι
εύκολος<ευ+κόλον=τροφή
ευλαβής<ευ+λαμβάνω
ευνούχος<ευνή+έχω
Ευρώπη<ευρωπός=ευρύς
εύρωστος<ευ+ρώννυμι=δυναμώνω
ευσταλής<ευ+στέλλομαι
ευφυής<ευ+φυή
ευώδης<ευ+οζω
εφεδρος<επί+έδρα
εφιάλτης<επί+άλτης(άλτομαι)
εφικτός<επί+ικνούμαι
έωλος<έως(=ηώς,αυγή)
Ζ
ζαρκάδι<δορκάς
ζημία<δάμνημι=τιθασεύω
ζωγράφος<ζωός(=ζωντανός)+γράφω
Η
ηδονή<ήδομαι
ηλίθιος<ηλός=άφρων
ήλιος<έλη=καύσων
ήμερος<ήμαι=κάθημαι
ήπειρος<α+περάω=περνώ
ήσυχος<ήμαι=κάθημαι
Θ
θάμβος<θάπτω
θάνατος<θνήσκω
θαύμα<θάομαι=βλέπω'με'θαυμασμό
θεμέλιον<τίθημι
θεός<θέω,τίθημι
θεράπων<τρέφω
θέσις<τίθημι
θεσμός<τίθημι
θεσπέσιος<θεός+έσπον=είπον
θέσφατο<θεός+φημί
θησαυρός<θήσω(τίθημι)
θόρυβος<θρόος
θρήσκος<θρέομαι=ψιθυρίζω'προσευχές
θρόνος<θράω=καθίζω
θωπεύω<θωψ=κόλακας
Ι
ιδανικός<ιδείν
ιδέα<ιδείν
ιθαγενής<ιθύς+γένος
ικανός<ίκνέομαι
ικέτης<ίκνέομαι
ισθμός<είμι
ιταμός<ίτης(=ορμητικός)
Κ
κάθετος<κατά+ίημι
κάματος<κάμνω
καταπαχτή<κατά+πήγνυμαι
καταρράκτης<καταρρήγνυμι
κατάστημα<καθίστημι
κατάφωρος<κατά+φωρ=κλέπτης
καχεκτικός<κακός+έξις
κειμήλιον<κείμαι
κεραία<κέρας
κέρμα<κείρω=κουρεύω
κηπουρός<κήπος+ούρος
κίβδηλος<κίβδος=σκωρία
κλάδος<κλάω=θραύω
κλάσμα<κλάω =θραύω
κλήμα<κλάω=θραύω
κλήρος<κλάω=θραύω
κλίμα<κλίνω
κόμμα<κόπτω
κουρεύς<κείρω=κουρεύω
κουτσός<κόπτω
κράμα<κεράννυμι=ανακατεύω
κρατήρ<κεράννυμι=ανακατεύω
κρημνός<κρεμαννυμι =ανακατεύω
κρησφύγητον<προς+φεύγω
κτήνος<κτάομαι
κυλικείο<κύλιξ=ποτήρι
κύμα<κύω=είμαι έγγυος
κυνηγός<κύων+άγω
κώμα<κείμαι
κώμη<κειμαι
κώπη<κάπτω=ρουφώ
Λ
λαβή<λαμβάνω
λαξεύω<λας+ξέω
λατόμος<λας+τέμνω
λάφυρον<λαμβάνω
λείψανον<λείπω
λεκάνη<λέκος=αγγείο,πινάκιο
λέσχη<λέγω=συλλέγω
λεωφόρος<λαός+φέρω
λήθη<λανθάνω
λήμμα<λαμβάνω
λιμήν<λείβω=χύνω
λίμνη<λείβω=χύνω
λιτός<λείος
λόχος<λέγω=πλαγιάζω
λυμαίνομαι<λύμη=κακή'μεταχείριση
λύτρον<λύω
λύχνος<λύγη=σκιά
Μ
μαίνομαι<μάω=επιθυμώ'πολύ
μάντις<μαίνομαι
μάχαιρα<μάχομαι
μειονεκτέω<μείον+έχω
μεμψίμοιρος<μέμφομαι+μοίρα
μοίρα<μείρομαι=συμμετέχω
μύρον<μύρω=στάζω
Ν
ναός<ναίω=κατοικώ
ναυαγός<ναυς+άγνυμι=θραύω
ναυπηγός<ναυς+πήγνυμι=στερεώνω
ναυς<νάω=πλέω
νεκρός<νέκυς
νέμεσις<νέμω
νεολαία<νέος+λαός
νήμα<νήθω=γνέθω
νήπιον<νη+έπος
νόμος<νέμω
νουθετώ<νους+τιθημι
νωχελής<νη+οχλίζω=κινούμαι'προς'τα'εμπρός
Ξ
ξεναγός<ξένος+άγω
ξενοδόχος<ξένος+δέχομαι
ξίφος<ξύω
Ο
όγκος<ενεγκείν
οίδημα<οιδέω=πρήζομαι
οίησις<οίομαι=νομίζω
οιωνός<οίος=μόνος
όλεθρος<όλλυμι=χάνω
Όλυμπος<λάμπω
όμιλος<ομού+ίλη
όμμα<ορώ
οπαδός<οπάζω(=έπομαι)
όπλον<έπω=καταπιάνομαι
οπτασία<όψομαι,(μέλλων'του'ορώ)
οργή<ορέγω=επιθυμώ
ορκωμοσία<όρκος+όμνυμι
όρνις<όρνυμι=σηκώνομαι
όχλος<έχω
οχυρός<έχω
όψις<όψομαι(μέλλων'του'ορώ)
Π
πάγιος<πήγνυμι=στερεώνω
παγίς<πήγνυμι=στερεώνω
πάγος<πήγνυμι=στερεώνω
παιάν<παίω=χτυπώ
πάλη<πάλλω=σείω
παρρησία<παν+ρήσις
παχύς<πήγνυμι
πένθος<πάσχω
πετεινός<πέτομαι
πήχυς<πήγνυμι=στερεώνω
πιθανός<επιθον(πείθω)
πίθηκος<πείθω
πλαγκτόν<πλάζομαι=περιπλανώμαι
πλαίσιον<πλατύς
πλάτανος<πλατύς
πλήθος<πίμπλημι=γεμίζω
πλήκτρον<πλήττω=χτυπώ
πλημμύρα<πίμπλημι=γεμίζω
πλήρης<πίμπλημι=γεμίζω
πλούτος<πίμπλημι=γεμίζω
πράγμα<πράττω
πρίσμα<πρίω=κόβω
πρόβατον<προβαίνω
προίκα<προ+ίκω=έρχομαι
πτωχός<πτήσσω=ζαρώνω
πυκνός<πτύσσω=διπλώνω
πώμα<πίνω
Ρ
ράκος<ρήγνυμι=σπάζω
ρείθρον<ρέω
ρήγμα<ρήγνυμι=σπάζω
ρήμα<λέγω
ριπή<ρίπτω
ρόπαλον<ρέπω
Σ
σαγήνη<σάττω=σαμαρώνω,ικανοποιώ
σαθρός<σήπω
σεισμός<σείω
Σελήνη<σέλλας
σήμα<τίθημι
σιτοδεία<σίτος+δέομαι
σίτος<ψίω=τρίβω
σμήνος<εσμός
στάδιον<ίστημι
σταθερός<ίστημι
στάθμη<ίστημι
σταθμός<ίστημι
στέμμα<στέφω
στήθος<ίστημι
στηρίζω<ίστημι
στολή<στέλλω
στόλος<στέλλω
στόμφος<στόμα
στοργή<στέργω
στρατός<στορέννυμι=στρώνω
στρέμμα<στρέφω
στρώμα<στρώννυμι
στύλος<ίστημι
σύνεσις<συνίημι
σύρμα<σύρω
σφυγμός<σφύζω
σχεδόν<σχείν(έχω)
σχέσις<σχείν(έχω)
σχήμα<σχείν(έχω)
σώμα<σώζω
Τ
ταγός<τάττω
τακτικός<τάττω
ταμίας<τέμνω
τάσις<τείνω
τάφή<θάπτω
τέκνον<τίκτω
τελώνης<τέλος+ωνούμαι
τέμενος<τέμνω
τεράστιος<τέρας
τέτανος<τείνω
τέφρα<θάπτω
τηγάνι<τήκω
τιμή<τίω=πληρώνω
τόμος<τέμνω
τόνος<τείνω
τράγος<τρώγω
τράπεζα<τέτταρες+πέζα=πόδι
τραύμα<τιτρώσκω
τριήρης<τρις+αραρείν(αραρίσκω=συναρμόζω)
τροχός<τρέχω
τρώγλη<τρώγω
Υ
υγρός<ύδωρ
υλοτόμος<υλη+τέμνω
ύφαλος<υπό+άλς
Φ
φαρέτρα<φέρω
φενάκη<φέναξ=απατεών
φόνος<φένω=φονεύω
φωριαμός<φέρω
Χ
χάος<χάσκω
χάσμα<χάσκω
χαύνος<χάσκω
χολέρα<χολή
χρήμα<χρώμαι=χρησιμοποιώ
χρησμός<χράω=δίνω'το'αναγκαίο
χυλός<χέω
χύμα<χέω
χυμός<χέω
χύτρα<χέω
χώμα<χώννυμι=συσσωρεύω
χώρα<χαίνω=χάσκω
Ψ
ψήγμα<ψήχω=τρίβω,ξύω
ψιλός<ψίω=μαδάω
Ω
ωκεανός<ωκύς(=ταχύς)+νάω=ρέω
ωχρός<α+χρόα=χρώμα

Σχόλια

08/08 11:54  CANYON
5*...
08/08 12:43  evie
Πολύ μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ομοιότητα στην προφορά και στη γραφή πλήθους αγγλικών λέξεων με λέξεις προερχόμενες από τους ομηρικούς χρόνους, απόδειξη ότι η Ελληνική γλώσσα υπήρξε πηγή πολιτισμού.

Πχ. DISASTER = από το δυσοίωνος + αστήρ
DOLLAR = από το τάλλαρον = καλάθι που χρησίμευε ως μονάδα μέτρησης στις ανταλλαγές. π.χ. «δώσε μου 5 τάλλαρα σιτάρι». Παράγωγο είναι το τάλληρο, αλλά και το τελλάρo!
ME = από το με.
MEDICINE = λατινικά :medeor από το μέδομαι, μήδομαι = σκέπτομαι, πράττω επιδέξια. Και μέδω = φροντίζω, μεδέων = προστάτης.
MONEY = λατινικό: moneta από το μονία = μόνη επωνυμία της Θεάς Ήρας: Ηραμονία. Στο προαύλιο του ναού της Θεάς στη Ρώμη ήταν το νομισματοκοπείο και τα νομίσματα έφεραν την παράστασή της, (monetae).
RESTAURANT = από το ρά + ίσταμαι = έφαγα και στηλώθηκα.
TRANSFER από το τρύω (διαπερνώ) + φέρω. Transatlantic = διαπερνώ τον Ατλαντικό.
TURBO = από το τύρβη = κυκλική ταραχώδης κίνηση.
YES = από το γέ = βεβαίως.
WATER = από το Ύδωρ (νερό), με το δ να μετατρέπεται σε τ .
08/08 15:09  Usοund
Αγαθός: αγνώστου ετύμου
Αγαπάω: αγνώστου ετύμου
Άγρα:αγνώστου ετύμου, συγγενής προς το αρχαίο: αγρεύω= κυνηγώ
Αήρ: μάλλον εκ του αίρω
Άθλιος<αέθλιος αλλά αγνώστου ετύμου
Σημ. Μπαμπινιώτη: Αύριο θα περιλάβω τα άλλα γράμματα.
09/08 19:14  Yannis K.
συγνωμη απουσιαζα, ναυτόπαις γαρ.

Ευη πολυ ενδιαφερον, ολα αυτα τα αγνoουσα.

Usound, εχω δει αντικρουομενες ερμηνειες, και πολλες απ' αυτες για αλλοτριους σκοπούς. Δεν ειμαι εις θεση να εκφερω αποψη.

Canyon, all times classic
09/08 19:27  evie
Για περισσότερα εδώ :
http://durabond.ca/gdouridas/glossa2.html
09/08 20:08  Yannis K.
Evie, το θεμα που ανοιγεις ειναι πολυ πιο μεγαλο κι ενδιαφερον απο την δικη μου παραθεση.
Πιθανον εκτος των αλλων να εχει σχεση με την ωσμωση μεταξυ Ελληνικης και Λατινικης γλωσσας, με την αρχαια Ελληνικη γραμματεια και σε ευρος και σε ποιοτητα, με τις ελληνικες αποικιες κ.α.
09/08 20:16  Τριαντάφυλλος Κατσαρέλης
Με την ευκαιρία, προδημοσίευση: Η πόλη όπου πήγε η Μ. (τελευταία σελίδα του pps.), είναι "αλλού και αλλού" από τη Μαρσίλλια, αλλά είναι επίσης αποικία Phoceenne! Εκεί είναι το εργοστάσιο που κατασκευάζει τα πατενταρισμένα "δίχτυα πετρελαιοκηλίδων".
09/08 20:22  Yannis K.
και μπερδευτηκα αλλα δεν το ειπα με το φοβο να βγω ασχετος :)
10/08 01:29  Mogadishu
AFTER = Από το ομηρικό αυτάρ= μετά. Ο Όμηρος λέει: ''θα σας διηγηθώ τι έγινε
αυτάρ''.
EXIT = από το έξιτε = εξέλθετε
KARAT = εκ του κεράτιον, (μικρό κέρας για τη στάθμιση βάρους).

KISS ME = εκ του κύσον με = φίλησέ με (...είπε ο Οδυσσέας στην Πηνελόπη).
MENACE = από το μήνις.
MOVE = από το ομηρικό αμείβου = κουνήσου
SPACE = από το σπίζω = εκτείνω διαρκώς.

SPONSOR από το σπένδω = προσφέρω (σπονδή).

kαι τελος...

SEX = από το έξις. Η λέξη δασύνεται και η δασεία μετατρέπεται σε σίγμα και =
s + έξις.
10/08 14:03  Yannis K.
Εσχατον αλλ' ουχί ελλάσσον ε;
Το σχόλιό σας

Σχετικά με το blog
Και ανατέλλει ο ήλιος, και δύει ο ήλιος.
Εκκλησιαστής Α, 5
Αναζήτηση
Προηγούμενα ’ρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις